Mariapeel II


De Deurnese Peel en de Mariapeel behoren tot de grote Peelrestanten en worden beheerd als natuurgebied. De terreinen zijn echter door vervening en ontwatering drastisch veranderd ten opzichte van de situatie van zo’n 150 jaar geleden. Niet alleen de waterhuishouding is sterk aangetast, maar ook zijn er door diverse oorzaken tegenwoordig hier en daar voedselrijke vegetaties in het gebied te vinden.

In de Mariapeel zijn intern vrij grootschalige maatregelen genomen om regen- en oppervlaktewater langer vast te houden. Met name in de lagere terreindelen is daardoor veel meer oppervlaktewater ontstaan. Ze zijn in hoofdzaak uitgevoerd in 1997.

Hoewel de maatregelen dus een duidelijk positief resultaat hebben op de waterhoeveelheden, hebben zich met name in de sfeer van de waterkwaliteit enkele kinderziektes voorgedaan. In de lage compartimenten zijn daardoor tijdelijk voedselrijkere omstandigheden aanwezig geweest. De oorzaken waren lekkage van gebiedsvreemd water, eutrofiëring door uitwerpselen van watervogels, maar vooral interne eutrofiëring. Dit is een biochemisch proces dat leidt tot het vrijkomen van voedingsstoffen uit het restveen als gevolg van de vernatting. Inmiddels zijn de gevolgen daarvan duidelijk verminderd en doet zich ook in terreinen waar sprake was van verrijking een plaatselijk sterke groei voor van veenmossoorten.

Een andere kinderziekte betreft het afsterven van bosgedeelten, met name in de omgeving van Griendtsveen. Dit is een rechtstreeks gevolg van de verhoging van de waterstanden. De aanbeveling is gedaan om naast het bestaande overloopsysteem in de Mariapeel de verschillende compartimenten elk een eigen afvoer naar buiten het natuurgebied, zodat eventueel verontreinigd water zo snel mogelijk afgevoerd kan worden en zich niet ophoopt in de laagste compartimenten. Ook voor de lekkage van de kaden van het Kanaal van Deurne en de Helenavaart zijn ideeën geopperd.

De gevolgen in de aangrenzende landbouwgebieden zijn overwegend positief. Er is geen verhoging geweest van hoge grondwaterstanden, maar droogte is in de nabijheid van de natuurterreinen verminderd. Een combinatie van enerzijds een goede afvoer van een teveel aan oppervlaktewater en anderzijds een enigszins bufferende werking van het natuurgebied in de zomerperiode zijn hiervan de oorzaken.

De Mariapeel

De Maria en Deurnese peel vormen samen een groot veengebied temidden van agrarisch gebied. Het gebied moet vroeger minstens 30.000 ha groot zijn geweest, waar op grote schaal turf winning plaatsvond door het hoogveen af te steken. Duidelijke sporen zijn overgebleven, dat is voornamelijk te zien aan vele kanalen, sloten en peelbanen die de twee veengebieden doorkruisen. Sinds 1980-1981 is de Mariapeel aangewezen als een beschermd natuurgebied.

Waarom zijn de Mariapeel en Deurnese peel (zie De Peel I en reeën, heksenboter, enz) zo bijzonder?

Ten westen van de Deurnese peel ligt de peelrandbreuk, deze breuklijn zorgt ervoor dat het grondwater in beide peelgebieden opgestuwd wordt. Door deze natte omstandigheden heeft het hoogveen zich eeuwenlang kunnen opstapelen tot een pakket van 6 tot 8 meter hoog.

Probleem: Ontwatering!

De mariapeel een Deurnese peel zijn van zeer groot ecologisch belang, maar de gebieden zijn sterk verdroogd. Door vervening, ontginning en afwatering is het hoogveen aan het verdwijnen. De veenbodem is op veel plaatsen verdroogd en veraard, waardoor het type vegetatie verandert naar berken, adelaarsvaren en pijpenstrootje. Dit type vegetatie is minder gewenst.

reeën, heksenboter en gehakkelde aurelia

DE PEEL (Nederland)

Twee reeën waren aan het springen door het veen, ze hadden ons te grazen door er te snel van door te gaan.

Heksenboter of runbloem (Fuligo septica) is een slijmzwam. Het bestaat uit een geel plasmodium dat zich kan verplaatsen en daarbij een glanzend spoor achterlaat. Heksenboter voedt zich met micro-organismen.

Heksenboter komt in de hele wereld algemeen voor op dood hout en heeft in verschillende landen vergelijkbare namen als “Troll butter”, “Dog vomit slime” (Engels) en “Trollsmör” (Zweeds).

De begroeiing in het veengebied.

 

Klaproos: dank voor de lekkere koffie met koekje en chocolade bij aankomst. Na anderhalf uur rijden vond ik die zoetigheid een zaligheid (ook al mag het niet 🙂 )

De gehakkelde aurelia is in Nederland en België een algemene soort, die bij bosranden, struweel en in parken en tuinen kan worden waargenomen. Met de dagpauwoog, atalanta, kleine vos en landkaartje is de gehakkelde aurelia een van de “brandnetelsoorten” onder de dagvlinders, waarvan de rupsen vooral op brandnetel te vinden zijn. Het menu van de rups van de gehakkelde aurelia kan echter ook uit andere planten bestaan. De vlinder overwintert als volwassen dier verstopt in boomholtes of tussen afgevallen blad.

Een blauwe nevel blijft over het gebied hangen en de berken staan er stilletjes en soms eenzaam bij.

De Peel I

De Peel is een grotendeels verdwenen hoogveengebied op de grens van de Nederlandse provincies Noord-Brabant en Limburg.

Ik had er al veel foto’s over gezien en graag had ik er zelf eens doorgewandeld of toch een stukje ervan. Gisteren trok ik naar Nederland waar ik met  wandel- en blogmaatje door een stralende zonnige Peel trok.

nog een wandelmaatje

(wordt vervolgd)