yellow waterlily – gele plomp

gele plomp

 

 

This aquatic plant grows in shallow water and wetlands, with its roots in the sediment and its leaves floating on the water surface; it can grow in water up to 5 metres deep. It is usually found in shallower water than the white water lily, and often in beaver ponds. Since the flooded soils are deficient in oxygen, aerenchyma in the leaves and rhizome transport oxygen to the rhizome. Often there is mass flow from the young leaves into the rhizome, and out through the older leaves. The rhizomes are often consumed by muskrats. The flower is solitary, terminal, held above the water surface; it is hermaphrodite, 2–4 cm diameter, with five or six large bright yellow sepals and numerous small yellow petals largely concealed by the sepals. Flowering is from June to September, and pollination is entomophilous, by flies attracted to the alcoholic scent. The flower is followed by a green bottle-shaped fruit, containing numerous seeds which are dispersed by water currents. The species is less tolerant of water pollution than water-lilies in the genus Nymphaea.

 

De gele plomp (Nuphar lutea) is een algemeen voorkomende waterplant met drijvende bladeren uit de waterleliefamilie(Nymphaeaceae).

De gele plomp is een plant die zich met zijn wortelstok en via zaad verbreidt. In het eerste jaar heeft de plant veelal alleen bladeren die onder water blijven. Daarna komen de drijfbladen en in de zomer de gele bloemen die op grote boterbloemen lijken. De bloemen drijven niet op het water maar steken erbovenuit. De meeldraden weerkaatsen behalve geel ook ultraviolet licht, waardoor ze door bijen goed gevonden worden.

De driekantige steel bevat luchtkanalen, waarmee zuurstof dat vanuit huidmondjes op de drijvende bladeren wordt opgenomen naar de wortels wordt geleid. Sommige insectenlarven maken van de luchtkanalen gebruik om te ademen.

De gele plomp is de nationale plant van Friesland. Het blad (Fries: pompeblêd), maar dan in het rood, staat op de vlag.

De gele plomp groeit in dieper water en draagt bij aan de hoeveelheid zuurstof in het water. De plant heeft er behoefte aan dat de grond ongemoeid wordt gelaten.

De eetbare wortel bevat de stof nupharine, een giftige stof die teniet wordt gedaan door de wortel goed te koken.

De vrucht is groen en flesvormig en drijft aanvankelijk op het water. Later valt de buitenste schil van de vrucht en splijt deze open, waarna de zaden tevoorschijn komen. Deze zinken uiteindelijk naar de bodem.

 

 

24 thoughts on “yellow waterlily – gele plomp

  1. Wow, wat een knappe, kleurige macro is dit Joke, je krijgt warempel zin om er in te bijten! Een schitterende bloem ook, hoewel ik de naam een beetje raar vind: plomp… Waar zou dat vandaan komen denk je?

    1. M. Philippa e.a. (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands

      plomp 3 zn. ‘waterlelie’
      Mnl. aplompe ‘plomp, waterlelie’ in aplompen, dat siin tremeerbloemen ende staen in watere [1351; MNW], die waterbloeme: ene aplompe [1380-1400; MNW-P]; vnnl. plompe ‘waterplant’ [1554; Dodonaeus].
      Wrsch. een samenstelling van mnl. a ‘water’, zie → a en een tweede lid plomp in de betekenis ‘knots, stok’, zelfstandig gebruik van → plomp 1 in de oude betekenis ‘stomp’, vanwege de dikke wortels van de plant; een vergelijkbare ontwikkeling doet zich voor bij Duits Keulwurz, letterlijk ‘knotskruid’. Dialectisch bestaat nog plomp ‘soort stok waarmee in het water wordt geslagen om vissen te verschrikken’. De beginlettergreep a- is later weggevallen. Ook rechtstreekse afleiding van het bn. plomp ‘log’ vanwege de grote bladeren van de plant is mogelijk.

    1. Bij de meeste gele bloemen zoals deze en boterbloemen pas ik een lichtcompensatie toe anders is het bijna niet mogelijk om ze te fotograferen. Heb het niet uit de boekjes maar gewoon door uit te proberen…

Reageren mag altijd. A comment is welcome.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s